درمان بی اختیاری ادرار در زنان

بی‌اختیاری ادراری در زنان مشکلی شایع است که کیفیت زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

این اختلال می‌تواند ناشی از ضعف عضلات کف لگن، بارداری، زایمان یا افزایش سن باشد.

خوشبختانه روش‌های درمان بی اختیاری ادرار، از تمرینات ساده تا اقدامات پزشکی پیشرفته، برای کنترل و بهبود این وضعیت وجود دارد.

ناگفته نماند که میزان هورمون‌ هایی که در بدن بانوان ترشح می‌شود ارتباط مستقیمی با چنین آسیب‌ های جسمانی دارد.

به عنوان مثال هورمون استروژن نقش بسیار مهمی در بدن بانوان داشته که با افزایش وزن و ضمن بروز یائسگی کمتر شدن میزان هورمون استروژن باعث می شود تا عضلات اطراف واژن کمی شل و ضعیف شده و تاندون‌ های لگنی دیگر نمی‌ توانند عملکرد طبیعی داشته باشند.

با این شرایط بی‌ اختیاری ادراری رخ می دهد و تمامی بانوان سعی دارند پیش از شدت گرفتن این عارضه فرایندهای درمانی و کنترلی را نیز انجام دهند.

قطعاً زمانی که بانوان متوجه می شوند که با مشکلات ادراری مواجه شده‌ اند نگرانی و تنش بسیار زیادی برای آنها به وجود می‌ آید و به دنبال بهترین روش برای درمان بی اختیاری ادرار می باشند.

باید بدانید که این عارضه به راحتی قابل درمان است و هر چه سریع‌ تر جهت کنترل این عارضه به پزشک متخصصی همچون دکتر شیوا سیه بازی مراجعه شود فرایندهای درمانی آسان‌ تری پیش روی مراجعین قرار داده می‌شود و پزشکان می‌ توانند عملکرد صحیح مثانه و عضلات اطراف آن را بازگردانند.

انواع بی‌اختیاری ادرار در زنان

بی‌اختیاری ادرار یک بیماری شایع پزشکی است که بسیاری از افراد ممکن است در برهه‌ای از زندگی خود آن را تجربه کنند.

این بیماری را می‌توان به چندین نوع مختلف تقسیم کرد:

بی‌اختیاری ادرار استرسی

این نوع بی‌اختیاری زمانی رخ می‌دهد که فشار ناگهانی بر مثانه وارد شود و ادرار به دلیل فشار بر مثانه نشت کند.

به عنوان مثال، هنگام سرفه، عطسه، خنده یا ورزش، فرد ممکن است به طور غیرارادی ادرار کند.

وقتی سرفه، عطسه، خنده، ورزش یا بلند کردن اجسام سنگین می‌کنید، به مثانه فشار وارد می‌شود و ادرار آزاد می‌شود.

بی‌اختیاری ادرار فوری

این به احساس ناگهانی و شدید نیاز به ادرار کردن اشاره دارد که ممکن است با ادرار غیرارادی همراه باشد.

بی‌اختیاری فوری می‌تواند به دلیل یک بیماری خفیف مانند عفونت یا یک بیماری جدی‌تر مانند اختلال عصبی یا دیابت رخ دهد.

در واقع، این نوع بی‌اختیاری با میل ناگهانی و شدید به ادرار کردن و نشت غیرارادی ادرار همراه است و می‌تواند ناشی از مشکلاتی مانند عفونت‌های جزئی یا بیماری‌های جدی‌تر مانند اختلالات عصبی و دیابت باشد.

بی‌اختیاری ادرار سرریز

در این حالت، فرد به دلیل خالی نشدن کامل مثانه، احساس نیاز مکرر به ادرار کردن می‌کند و باعث تجمع ادرار در مثانه می‌شود.

شما به دلیل اینکه مثانه شما به طور کامل خالی نمی‌شود، دچار تکرر ادرار می‌شوید.

بی‌اختیاری ادرار عملکردی

یک اختلال جسمی یا روانی مانع از رسیدن به موقع شما به دستشویی می‌شود.

به عنوان مثال، اگر آرتروز شدید دارید، نمی‌توانید دکمه شلوار خود را به سرعت باز کنید.

این نوع بی‌اختیاری به دلیل مشکلات جسمی یا روانی رخ می‌دهد که مانع از رسیدن به موقع آنها به دستشویی می‌شود.

به عنوان مثال، افراد مبتلا به آرتروز ممکن است نتوانند به سرعت به توالت برسند یا دکمه شلوار خود را باز کنند.

بی‌اختیاری ادرار مختلط

در این حالت، فرد بیش از یک نوع بی‌اختیاری را تجربه می‌کند که مدیریت آن می‌تواند دشوارتر باشد.

بی‌اختیاری ادرار موقت

در این نوع بی‌اختیاری، مصرف برخی نوشیدنی‌ها و غذاها ممکن است مثانه را تحریک کند و کنترل ادرار را دشوار کند و منجر به بی‌اختیاری موقت شود.

دلایل ایجاد بی‌ اختیاری ادراری در زنان

تمامی بانوان به محض مشاهده علائم اولیه بی‌ اختیاری ادراری با این نگرانی مواجه می‌شوند که با چه نوع درمانی می‌ توانند از شدت گرفتن این آسیب جلوگیری کرده و آیا درمان قطعی برای آن وجود دارد یا خیر.

هنگام مراجعه به مراکز درمانی جهت بررسی علت بی اختیاری ادراری قبل از هر چیز پزشکان به محض مشاهده علائم اولیه سعی دارند تا علت اصلی بی‌ اختیاری را جویا شده و پس از آن مطابق با شرایط جسمانی افراد بهترین روش را جهت درمان پیش روی مراجعین قرار خواهند داد.

از مهمترین دلایل ایجاد بی‌ اختیاری در زنان می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:

• زایمان طبیعی: یکی از عوامل شایع بی‌اختیاری در زنان، فشار و آسیب‌های عضلانی ناشی از زایمان طبیعی است.
• یبوست مزمن: فشار مکرر هنگام اجابت مزاج می‌تواند عضلات کف لگن را ضعیف کرده و بی‌اختیاری را تشدید کند.
• افزایش سن و ضعف عضلات: با گذر زمان و کاهش تحرک، عضلات اطراف مثانه ضعیف شده و علاوه بر افتادگی مثانه کنترل ادرار کاهش می‌یابد.
• افزایش وزن: اضافه وزن شدید می‌تواند باعث اختلالات هورمونی و فشار بیشتر بر عضلات کف لگن شود.
• بلند کردن اجسام سنگین: این کار می‌تواند فشار اضافی بر مثانه وارد کرده و باعث بی‌اختیاری شود.
• بیماری‌ها و مشکلات پزشکی: برخی بیماری‌ها عملکرد مثانه را تحت تأثیر قرار داده و منجر به بی‌اختیاری می‌شوند.
• جراحی‌ها و آسیب‌های لگن: جراحی‌های قبلی یا آسیب به عضلات اطراف مثانه می‌تواند عامل بی‌اختیاری باشد.
• دوران بارداری: فشار جنین و تغییرات هورمونی باعث افزایش خطر نشت ادرار، به خصوص هنگام عطسه، سرفه یا فعالیت بدنی می‌شود.

اهمیت درمان بی‌اختیاری ادرار در زنان

اهمیت درمان بی‌اختیاری ادرار به دلیل تأثیرات عمیق آن بر کیفیت زندگی افراد غیرقابل انکار است.

این اختلال می‌تواند مشکلات جسمی و روانی قابل توجهی ایجاد کند، از جمله محدودیت‌های اجتماعی، اضطراب، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس.

اگر این وضعیت درمان نشود، می‌تواند زندگی روزمره را مختل کرده و مانع از انجام فعالیت‌های عادی فرد شود.

درمان به موقع و مؤثر این مشکل نه تنها به بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند، بلکه استقلال و رفاه فرد را نیز بازیابی می‌کند.

علاوه بر این، درمان‌های مدرن و متنوع موجود برای این مشکل به افراد این امکان را می‌دهد که با اطمینان و بدون نگرانی از محدودیت‌های جسمی، به فعالیت‌های اجتماعی و حرفه‌ای خود ادامه دهند.

چه زمانی باید برای درمان بی‌اختیاری ادرار در زنان اقدام کرد؟

وقتی بی‌اختیاری ادرار عودکننده و آزاردهنده است، باید به پزشک مراجعه کنید. زیرا بی‌اختیاری ادرار ممکن است ناشی از بیماری‌های مزمن باشد. این بیماری باعث اختلال در فعالیت‌های روزانه می‌شود و افراد مسن ممکن است برای رفتن به دستشویی عجله کنند و بیفتند.

هر نوع بی‌اختیاری ادرار باید درمان شود، زیرا این اختلال می‌تواند نشانه یک مشکل جدی‌تر باشد که باید درمان شود.

حتی اگر مشکل خیلی جدی نباشد، بی‌اختیاری می‌تواند مشکلاتی را در زندگی فرد ایجاد کند. آنچه مهم است تشخیص صحیح و درمان مؤثر است.

اگر کنترل مثانه خود را از دست دادید یا علائم زیر را مشاهده کردید، قطعاً باید به متخصص مراجعه کنید:

• مشکل در صحبت کردن یا راه رفتن
• احساس ضعف در هر قسمت از بدن
• کاهش بینایی
• احساس گیجی
• از دست دادن هوشیاری
• از دست دادن کنترل روده

هنگام مراجعه به پزشک، ابتدا سوالاتی در مورد سبک زندگی و علائم و نشانه‌ها پرسیده می‌شود. پزشک مدت زمان بی‌اختیاری و نوع آن را بررسی می‌کند.

داروهایی که مصرف می‌کنید و سابقه پزشکی شما نیز بررسی خواهد شد.

بسته به اطلاعات به دست آمده، پزشک ممکن است آزمایش‌های تشخیصی زیر را نیز تجویز کند:

• جمع‌آوری نمونه ادرار و تجزیه و تحلیل آن برای بررسی علائم عفونت یا سایر مشکلات.
• بررسی مقدار ادرار دفع شده، مقدار ادرار باقی مانده در مثانه و فشار روی مثانه. برای انجام این کار، یک کاتتر در مثانه یا مجرای ادرار قرار داده می‌شود.
• سیستوسکوپی که یک دوربین کوچک می باشد و برای بررسی این عضو وارد مثانه می‌شود.

درمان بی‌ اختیاری ادراری در زنان

امروزه پزشکان به واسطه دارو درمانی و انجام فعالیت‌ های تخصصی می‌ توانند هرگونه آسیب در روند تخلیه ادرار را برطرف کرده و اگر طول دوره درمان به درستی و کاملاً اصولی طی شود چنین عارضه بازگشت ناپذیر خواهند بود.

ناگفته نماند که بی‌ اختیاری برای بانوان مسئله ای شایع است و ممکن است بر اثر عوامل مختلف مانند یائسگی، برهم‌ خوردن تعادل هورمون ها، زایمان طبیعی، زایمان سزارین، یبوست و انجام فعالیت‌ های سنگین اتفاق بیفتد.

با این حال پزشکان و متخصصان فعال در این زمینه این اطمینان را به بیماران می‌ دهند که با روش‌ های قطعی می‌ توانند عوارض پیش آمده را درمان کرده و وضعیت اولیه و سلامت مثانه را باز می‌ گردانند.

مهم است که روند درمان تنها تحت نظر پزشکانی انجام شود که تخصص و مهارت کافی را دارا هستند و با تجربه فراوان می‌ توانند بهترین و موثرترین روش درمان را پیش روی مراجعین قرار دهند.

درمان بی اختیاری ادرار با تکنیک‌های رفتاری

پزشک موارد زیر را برای درمان بی اختیاری ادرار در بیماران توصیه می کند:

با به تأخیر انداختن میل به ادرار کردن به مدت ۱۰ دقیقه در هر بار نیاز به ادرار کردن شروع کنید. هدف این است که رسیدن به دستشویی بیشتر طول بکشد.

یادگیری تخلیه کامل مثانه برای جلوگیری از بی‌اختیاری سرریز. دفع ادرار به معنای انتظار چند دقیقه پس از ادرار کردن و سپس تخلیه مجدد مثانه است.

به جای اینکه منتظر بمانید تا احساس نیاز به ادرار کنید، هر ۲ تا ۴ ساعت مثانه خود را تخلیه می‌کنید.

ممکن است نیاز به کاهش یا حذف الکل، کافئین یا غذاهای اسیدی داشته باشید. کاهش مصرف مایعات، کاهش وزن یا افزایش سطح فعالیت نیز ممکن است به تسکین علائم کمک کند.

تمرینات عضلات کف لگن برای درمان بی اختیاری ادرار

پزشک شما ممکن است توصیه کند که این تمرینات را به طور منظم انجام دهید تا عضلاتی که مثانه شما را کنترل می‌کنند، تقویت شوند.

این تمرینات که تمرینات کگل نامیده می‌شوند، به ویژه برای بی‌اختیاری استرسی مؤثر هستند.

آنها همچنین می‌توانند به بی‌اختیاری ناشی از فوریت کمک کنند.

برای انجام تمرینات کف لگن، تصور کنید که سعی دارید جلوی نشت ادرار خود را بگیرید.

عضلاتی را که برای جلوگیری از نشت ادرار استفاده می‌کنید، به مدت ۵ ثانیه منقبض کنید، سپس به مدت ۵ ثانیه شل کنید.

اگر این کار برای شما دشوار است، با ۲ ثانیه انقباض و ۳ ثانیه شل شدن شروع کنید.

به تدریج مدت زمان انقباض را به ۱۰ ثانیه افزایش دهید.

این ۱۰ ثانیه را حداقل سه بار در روز انجام دهید.

پزشک شما ممکن است از شما بخواهد که به یک فیزیوتراپیست مراجعه کنید تا به شما در شناسایی عضلاتی که نیاز به انقباض دارند، کمک کند.

درمان بی اختیاری ادرار با تحریک الکتریکی

در این روش، الکترودها به طور موقت در رکتوم یا واژن قرار داده می‌شوند تا عضلات کف لگن را تحریک و تقویت کنند.

تحریک الکتریکی خفیف به درمان بی‌اختیاری استرسی و فوریتی کمک می‌کند؛ اما ممکن است در طول یک دوره چند ماهه به چندین جلسه درمان نیاز داشته باشید.

درمان بی اختیاری ادرار با دارو درمانی

بسته به علت زمینه‌ای، می‌توان از داروهای زیر برای درمان دائمی بی‌اختیاری ادرار در مردان و زنان استفاده کرد:

آنتی‌کولینرژیک‌ها به تسکین مثانه بیش‌فعال کمک می‌کنند و برای بی‌اختیاری فوریتی مفید هستند.

این داروها شامل اکسی‌بوتینین، تولترودین، داریفناسین، فسوترودین، سولیفناسین و تروسپیوم هستند.

میرابگرون که برای درمان بی‌اختیاری فوریتی استفاده می‌شود، عضلات مثانه را شل کرده و ظرفیت آن را برای نگهداری ادرار افزایش می‌دهد.

میزان ادرار دفعی را در هر بار افزایش می‌دهد تا مثانه بهتر تخلیه شود.

آلفا بلاکرها برای مردانی که از بی‌اختیاری فوریتی یا سرریز ادرار رنج می‌برند، مفید هستند.

مسدودکننده‌های آلفا شامل تامسولوسین، آلفوزوسین، سیلودوسین و دوکسازوسین هستند.

استروژن موضعی با دوز پایین به شکل کرم، حلقه یا پچ به جوانسازی بافت مجرای ادرار و ناحیه واژن کمک می‌کند.

درمان بی اختیاری ادرار در زنان به روش‌های مداخله‌ای

روش‌های زیر می‌توانند به درمان بی‌اختیاری ادرار کمک کنند:

تزریق حجم‌دهنده، در این روش، یک ماده مصنوعی به بافت اطراف مجرای ادرار تزریق می‌شود تا به بسته نگه داشتن مجرای ادرار و کاهش میل به ادرار کردن کمک کند.

این روش معمولاً نسبت به روش‌های تهاجمی‌تر، اثربخشی کمتری دارد.

تزریق بوتاکس به عضله مثانه می‌تواند به افراد مبتلا به مثانه بیش‌فعال کمک کند.

این روش معمولاً فقط زمانی توصیه می‌شود که سایر درمان‌ها مؤثر نبوده باشند.

اکنون دستگاه‌هایی وجود دارند که از پالس‌های الکتریکی بدون درد برای تحریک اعصاب درگیر در کنترل مثانه (اعصاب ساکرال) استفاده می‌کنند.

این دستگاه‌ها زیر پوست باسن یا داخل واژن قرار می‌گیرند.

روش های جراحی درمان بی اختیاری ادرار در زنان

انواع روش‌های جراحی برای درمان بی‌اختیاری ادرار عبارتند از:

عمل اسلینگ برای درمان بی اختیاری ادرار

در این روش، از لایه‌هایی از بافت بدن برای ایجاد یک اسلینگ در اطراف مجرای ادرار و گردن مثانه استفاده می‌شود.

این عمل منجر به بسته شدن مجرای ادرار می‌شود که به ویژه هنگام عطسه یا سرفه مؤثر است.

این عمل در صورت بی‌اختیاری ادرار ناشی از استرس توصیه می‌شود.

تعلیق گردن مثانه

در این روش جراحی، شکم بریده شده و بیمار بی‌هوش می‌شود.

جراحی افتادگی مثانه

اگر از بی‌اختیاری ادرار و افتادگی لگن رنج می‌برید، این جراحی برای درمان مناسب است.

اسفنکتر ادراری مصنوعی

در این روش، یک حلقه کوچک حاوی مایع در اطراف گردن مثانه قرار می‌گیرد تا اسفنکتر ادراری تا زمان ادرار بسته باشد و برای ادرار کردن، دریچه زیر پوست را فشار می‌دهید.

درمان قطعی بی اختیاری ادرار در زنان

بی‌اختیاری ادرار در زنان یکی از مشکلات شایع اما قابل درمان است که می‌تواند تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی، اعتماد به نفس و روابط اجتماعی فرد بگذارد.

این عارضه معمولاً به دلیل ضعف عضلات کف لگن، زایمان‌های متعدد، افزایش سن یا تغییرات هورمونی به‌ویژه در دوران یائسگی ایجاد می‌شود.

خبر خوب این است که امروزه روش‌های متنوع و مؤثری برای درمان قطعی بی‌اختیاری ادرار در زنان وجود دارد که بسته به نوع و شدت مشکل انتخاب می‌شوند.

در مراحل ابتدایی، درمان‌های غیرجراحی مانند تمرینات کگل (Kegel) برای تقویت عضلات کف لگن، تغییر سبک زندگی، کنترل وزن و فیزیوتراپی تخصصی لگن می‌توانند بسیار مؤثر باشند.

این روش‌ها به‌ویژه برای زنانی که دچار بی‌اختیاری خفیف تا متوسط هستند، نتیجه قابل توجهی دارند.

استفاده از لیزر واژینال یکی از روش‌های نوین و بدون درد است که با تحریک بافت‌ها و افزایش تولید کلاژن، باعث بهبود عملکرد عضلات و کنترل بهتر ادرار می‌شود.

در مواردی که بی‌اختیاری شدیدتر است یا روش‌های غیرجراحی پاسخ کافی نمی‌دهند، جراحی اسلینگ (Sling Surgery) به عنوان قطعی‌ترین و مؤثرترین روش درمان شناخته می‌شود.

در این روش، با استفاده از نوار یا مش مخصوص، از گردن مثانه حمایت می‌شود تا هنگام عطسه، سرفه یا فعالیت بدنی، ادرار به‌صورت ناخواسته خارج نشود.

این جراحی معمولاً سرپایی است، دوران نقاهت کوتاهی دارد و میزان موفقیت آن بیش از ۹۰ درصد گزارش شده است.

به طور کلی، انتخاب بهترین روش درمان بستگی به نوع بی‌اختیاری  و شرایط فیزیکی هر فرد دارد.

توصیه می‌شود زنان مبتلا برای تشخیص دقیق و دریافت برنامه درمانی اختصاصی، به متخصص زنان یا اورولوژی مراجعه کنند تا با بهره‌گیری از جدیدترین روش‌ها مانند لیزر تراپی، فیزیوتراپی تخصصی و جراحی اسلینگ، درمانی قطعی و پایدار را تجربه کنند.

پیشگیری از بی‌ اختیاری ادراری در بانوان

قطعاً می‌ دانید که پیشگیری از بروز آسیب‌ های جسمانی بسیار ساده‌ تر از آن است که بخواهید روند درمان را نیز در پیش بگیرید با این حال مراقبت از سلامت سیستم ادراری کار چندان سختی نخواهد بود.

بروز مشکلات کوچک و بزرگ در سیستم ادراری افراد علاوه بر آسیب‌ های زیاد محدودیت‌ هایی را به همراه دارد که می‌ تواند حتی زندگی عادی و روزانه افراد را با اختلال مواجه کند.

اگر تمامی افراد به ویژه بانوان شرایط را برای حفظ سلامت مثانه فراهم کنند و راهکارهای مناسب را انجام دهند هرگز با چنین اختلالی مواجه نشده و نیازی به انجام دوره‌ های درمانی طولانی و حتی جراحی نخواهند داشت.

بهتر است که تمامی توصیه های گفته شده توسط پزشکان را انجام دهید و به این واسطه متوجه خواهید شد که سیستم ادراری عملکردی بدون نقص داشته و هرگز مشکلات و آسیب‌ های جانبی را متحمل نخواهید شد.

بسیاری از آسیب‌ هایی که در ناحیه مثانه و مجاری ادراری اتفاق می‌ افتد نشات گرفته از عفونت‌ های زنان است که ممکن است بر اثر یک بی‌ احتیاطی کوچک رخ دهد.

پزشکان و متخصصان یک روش موثر را برای کاهش آسیب‌ های ادراری پیش روی افراد قرار داده و به آنها توصیه می‌ کنند که علاوه بر رعایت بهداشت فردی از مایعات فراوان به ویژه آب آشامیدنی سالم در حد متعادل استفاده نمایند.

با اصلاح فعالیت‌ های روزانه و انجام چکاپ های به موقع می‌ توانید به تقویت و عملکرد درست این اعضا کمک شایانی کنید.

حفظ وزن سالم، پرهیز از یبوست، رعایت آداب بهداشتی در کنار موارد ذکر شده می‌تواند تاثیر شگرفی در روند پیشگیری از بی اختیاری ادرار داشته باشد.